مزایای پیاده سازی ایزو 10003

مزایای ایزو 10003 :

• سیستم شفاف – شما با انتشار پروسه خود به مشتری نشان می دهید که روندی باز، موثر و آسان دارید.
• اطمینان مشتری – یک تعهد استاندارد نسبت به حل شکایت به آنها نشان می دهد هر شکایتی رسیدگی خواهد شد.
• کارآیی ارتقا یافته – استمرار در پیشرفت باعث می شود با تحلیل ریشه ای علت، عملکرد های سازمان ارتقا یابد.
• رابطه بهتر – سیستم اجازه می دهد یک رویکرد مشتری محور برای رسیدگی، تحلیل و بررسی شکایات اتخاذ شود.
• سیستم قابل ممیزی – سیستم مدیریت شکایت قابل ممیزی شدن است تا مطمئن شویم الزامات پیگیری می شوند.
این ایزو برای رسیدگی به شکایات در داخل یک سازمان کاربرد ندارد.
این ایزو موارد زیر را به سازمان استفاده کننده ارائه می دهد:
• راهنمایی در انتخاب ارائه کنندگان و استفاده از خدمات آنها،
• مشارکت و تعهد مدیریت در حل اختلاف و به خدمت گرفتن منابع مناسب داخل سازمان،
• ضروریات یک حل اختلاف در دسترس، شفاف، مناسب و عادلانه،
• راهنمایی درباره مدیریت مشارکت یک سازمان در حل اختلاف
• نظارت، ارزیابی و ارتقا پروسه حل اختلاف.

اين استاندارد بين المللي قابل اجراست براي:

-شكايات در ارتباط با ويژگي هاي محصولات سازمان كه مورد انتظار مشتري است و در ارتباط با فرايند رسيدگي به شكايات و حل اختلافات

حل اختلافات بوجود آمده از فعاليت هاي تجارت داخلي يا خارجي

– راهنمايي در خصوص تعيين زمان و چگونگي مشاركت سازمانها در حل اختلافات

– راهنمايي در انتخاب تهيه كنندگان و استفاده از خدمات آنها

– جلب مشاركت مديريت ارشد و همكاري او در حل اختلافات و توسعه منابع كافي در سازمان

– ضروريات، براي حل اختلافات عادلانه، مناسب و شفاف در دسترس

– راهنمايي در مديريت مشاركتها در سازمانها در حل اختلافات

– كنترل، ارزيابي و بهبود فرايند حل اختلافات

مزایای پیاده سازی ایزو 10003

مزایای ایزو 10003 :

• سیستم شفاف – شما با انتشار پروسه خود به مشتری نشان می دهید که روندی باز، موثر و آسان دارید.
• اطمینان مشتری – یک تعهد استاندارد نسبت به حل شکایت به آنها نشان می دهد هر شکایتی رسیدگی خواهد شد.
• کارآیی ارتقا یافته – استمرار در پیشرفت باعث می شود با تحلیل ریشه ای علت، عملکرد های سازمان ارتقا یابد.
• رابطه بهتر – سیستم اجازه می دهد یک رویکرد مشتری محور برای رسیدگی، تحلیل و بررسی شکایات اتخاذ شود.
• سیستم قابل ممیزی – سیستم مدیریت شکایت قابل ممیزی شدن است تا مطمئن شویم الزامات پیگیری می شوند.
این ایزو برای رسیدگی به شکایات در داخل یک سازمان کاربرد ندارد.
این ایزو موارد زیر را به سازمان استفاده کننده ارائه می دهد:
• راهنمایی در انتخاب ارائه کنندگان و استفاده از خدمات آنها،
• مشارکت و تعهد مدیریت در حل اختلاف و به خدمت گرفتن منابع مناسب داخل سازمان،
• ضروریات یک حل اختلاف در دسترس، شفاف، مناسب و عادلانه،
• راهنمایی درباره مدیریت مشارکت یک سازمان در حل اختلاف
• نظارت، ارزیابی و ارتقا پروسه حل اختلاف.

اين استاندارد بين المللي قابل اجراست براي:

-شكايات در ارتباط با ويژگي هاي محصولات سازمان كه مورد انتظار مشتري است و در ارتباط با فرايند رسيدگي به شكايات و حل اختلافات

حل اختلافات بوجود آمده از فعاليت هاي تجارت داخلي يا خارجي

– راهنمايي در خصوص تعيين زمان و چگونگي مشاركت سازمانها در حل اختلافات

– راهنمايي در انتخاب تهيه كنندگان و استفاده از خدمات آنها

– جلب مشاركت مديريت ارشد و همكاري او در حل اختلافات و توسعه منابع كافي در سازمان

– ضروريات، براي حل اختلافات عادلانه، مناسب و شفاف در دسترس

– راهنمايي در مديريت مشاركتها در سازمانها در حل اختلافات

– كنترل، ارزيابي و بهبود فرايند حل اختلافات

ایزو 13485 چیست ؟

استاندارد مدیریت تجهیزات پزشکی ISO 13485 بمنظور کمک به سازمان ها در طراحی، توسعه، نصب و راه اندازی محصول و ارائه خدمات در زمینه تجهیزات پزشکی طراحی و تدوین شده و حاوی الزاماتی است که سازمان ها را در طراحی، توسعه و تدارک خدمات مربوطه راهنمایی می کند. در واقع این استاندارد الزامات استاندارد ایزو 9001  را تکمیل می کند. فرایند ممیزی در این دو استاندارد نیز مشابه است و کلیه مستندات عمومی سیستم مدیریت کیفیت نیز در حین ممیزی مورد ارزیابی قرار می گیرند. با توجه به اهمیت سیستم های مدیریت کیفیت و تخصصی شدن استانداردها در صنایع مختلف به ویژه صنایع پزشکی که در ارتباط با سلامت و حفظ جان انسان ها از اهمیت خاصی برخوردار است این استاندارد اهمیت فوق العاده ای دارد. برای مثال با استفاده از این استاندارد خطرات بروز ناراحتی و بیماری که در نتیجه مصرف محصول بروز می کنند را مورد ارزیابی قرار می گیرد. همچنین کلیه موارد GMP (Good Manufacturing Practice) که در این صنایع کاربرد دارند را مورد توجه قرار می دهد.

فواید بکارگیری استاندارد مدیریت تجهیزات پزشکی ISO 13485:

· ایجاد هماهنگی در قوانین مربوط به تجهیزات پزشکی برای سیتم های مدیریت کیفیت

· یکپارچه سازی سیستم مدیریت کیفیت سازمان با نیازمندی های سایر سیستم های مدیریتی

· صدور گواهی و ثبت سیستم مدیریت کیفیت توسط طرف های داخلی و خارجی

· تآمین خواستهای GMP در صنایع

· حذف و کنترل خطرات ناشی از مصرف محصول توسط مصرف کنندگان

مزایای پیاده سازی:

  • حمایت و نگهداری زندگی
  • تعیین اهداف واحد برای سازمان
  • افزایش رضایت مندی پرسنل و مشتری
  • صرفه جویی در هزینه وزمان
  • بهبود مستمر
  • افزایش بهره وری
  • هدفمندی سیستم مدیریت کیفیت
  • ایجاد چارچوبی برای بهبود مستمر هر فرآیند پزشکی
  • ایجاد زنجیره موثر بین مشتری و سازمان و عرضه کننده
  • استفاده بهتر و بهنیه از تجهیز پزشکی

 

راهنمای پیاده سازی ایزو 10006

اين استاندارد، راهنمايي را در خصوص موضوعات كيفيت كه در پروژه‌ها، اثر گذارند ارائه كرده و تصويري از اصول و شيوه هاي مديريت كيفيت را براي دستيابي به اهداف كيفي پروژه ها، نشان مي‌دهد. اين استاندارد قابل به كارگيري در پروژه‌ها با ماهيت، اندازه، مدت زمان، محيطها و پيچيدگيهاي گوناگون است و حتي مي‌توان آن را در پروژه‌اي مستقل تا بخشي از برنامه و يا مجموعه‌اي از پروژه ها و صرف نظر از نوع محصول و يا فرايندهاي آن به كار برد.

هدف كلي استاندارد ايجاد و برقرار نگهداشتن كيفيت در پروژه‌ها، از طريق يك رويكرد نظام مند است كه اطمينان حاصل شود:

· نيازهاي بيان شده و تلويحي مشتري، درك شده و فراهم مي شوند.

· نيازهاي ساير طرفهاي ذي‌نفع درك شده و ارزيابي مي شوند.

· خط مشي كيفيت سازمان اصلي براي استقرار در مديريت پروژه، منظور مي شود.

2-1- نگرش استاندارد به كاربرد مديريت كيفيت در پروژه ها

اين استاندارد بيان مي دارد كه براي مديريت كيفيت در پروژه ها، اثبات شده است كه دو جنبه وجود دارد: – فرايندهاي مديريت پروژه- فرايندهاي مرتبط با محصول پروژه.

مديريت كيفيت پروژه همواره مي بايست دو مقوله مذكور را به صورت توام مد نظر قرار دهد. كوتاهي اعمال مديريت كيفيت در هر يك از اين ابعاد و قصور در فراهم‌آوردن آنها مي تواند اثرات نامطلوبي را بر محصول پروژه، مشتري و ساير طرفهاي ذي‌نفع پروژه و سازمان پروژه بر جاي گذارد.

در اين استاندارد، راهنمايي در خصوص كيفيت در فرايندهاي مديريت پروژه مطرح مي شود و نيز راهنمايي در خصوص كيفيت در فرايندهاي مرتبط با محصول پروژه را به استاندارد ايزو 9004، ارجاع مي‌نمايد. همچنين صراحتاً بيان مي‌دارد كه اين استاندارد، راهنماي مديريت پروژه نمي‌باشد.

3-1- فرايندها و فازها در پروژه از ديدگاه ايزو 10006

يك پروژه به منظور برنامه‌ريزي و نظارت بر تحقق اهداف و ارزيابي ريسك‌هاي وابسته، به فرايندهاي مرتبط و فازها تقسيم مي‌شود. فازهاي پروژه، چرخه حيات پروژه را به بخشهاي قابل مديريت مانند مفهوم، توسعه، گردآوري و خاتمه تقسيم مي‌كند.

فرايندهاي پروژه، فرايندهايي هستند كه براي مديريت بر پروژه و همچنين پديدآوري محصول پروژه ضروري هستند كه در اين استاندارد، به راهنمايي در خصوص كيفيت در فرايندهاي دسته اول پرداخته شده است. در اين استاندارد به صورت كلي فرايندهايي‌كه‌براي اكثر پروژه‌ها، كاربرد دارند، ارائه شده است. فرايندها بر حسب هماننديشان گروه‌بندي شده اند. يازده گروه از فرايندها به اين شرح ارائه شده است:

– فرايندهاي استراتژيك- فرايندهاي مرتبط با منابع- فرايندهاي مرتبط با كاركنان- فرايندهاي مرتبط با وابستگي- فرايندهاي مربتط با محدوده- فرايندهاي مرتبط با زمان

– فرايندهاي مرتبط با هزينه- فرايندهاي مرتبط با ارتباطات- فرايندهاي مرتبط با ريسك- فرايندهاي مرتبط با خريد- فرايندهاي مرتبط با اندازه گيري، تجربه و تحليل و بهبود.

ايزو 10006 ضمن تشريح اين فرايندها (فرايندهاي مديريت پروژه) بر به كارگيري اصول مديريت كيفيت در آنها با يك جهت‌‌گيري استراتژيك تاكيد دارد.

2- نتيجه گيري

همان گونه كه ملاحظه شد با توجه به تعريف مديريت كيفيت‌وسيستم مديريت كيفيت ومفهوم و ويژگيهاي پروژه مشخص گرديد، اهميت اجراي كارها به شيوه‌هاي پروژه اي در سازمانها، روز به روز گسترش بيشتري در دنيا مي‌يابد. اما مهمترين مساله در اجراي پروژه ها پرداختن به كيفيت و مديريت كيفيت در آنهاست.

به مزاياي مستقيم و غيرمستقيم استقرار سيستم مديريت كيفيت در پروژه‌ها اشاره شد. براي به كارگيري مديريت كيفيت در پروژه‌ها، اثبات شده است كه دو جنبه وجود دارد: يكي فرايندهاي مديريتي پروژه‌ وديگري فرايندهاي مرتبط با محصول پروژه. قصور در فراهم‌آوردن هر يك از اين جنبه‌ها، اثرات نامطلوبي بر محصول پروژه، مشتري، ساير طرفهاي ذي‌نفع و سازمان پروژه باقي مي‌گذارد.

بررسي استاندارد ايزو 2003: 10006، نشان داد كه اين استاندارد به راهنمايي در خصوص كيفيت در فرايندهاي مديريت پروژه مي‌پردازد و راهنمايي در خصوص فرايندهاي مرتبط با محصول پروژه را به استانداردهاي سري 9000 (خصوصاً ايزو 2000، 9004) ارجاع مي‌كند. همچنين مشخص شد ايزو 2003: 10006، استاندارد محصولي نبوده، و نگرش نوين را در كيفيت در فرايندهاي مديريت پروژه مطرح مي‌سازد، و شامل مطالب جديدي در خصوص اصول مديريت كيفيت در فرايندهاي مديريت پروژه است.

اين استاندارد به توجه به فرايندهاي مرتبط با محصول پروژه و فرايندهاي مديريت پروژه به صورت توام تاكيد دارد و تعامل بين آنها را ضروري مي‌داند.

با توجه به اينكه نگرش استانداردهاي موجود در خصوص سيستم‌هاي مديريت كيفيت (همچون سري 9000) درپروژه‌ها، محصول‌گرا بوده، و به كارگيري آنان در پروژه‌ها فقط جنبه محصولي مديريتي كيفيت را پوشش مي‌دهد، مي‌توان با رويكرد به اين استاندارد جديد، خلاء موجود در زمينه كيفيت در مديريت پروژه را پر كرد و با دو نگرش محصولي و مديريت پروژه‌اي، مديريت كيفيت پروژه را بهبود بخشيد. با اين تفاسير مي‌توان بيان كرد كه رويكرد به استاندارد جهاني ايزو 2003: 10006 به عنوان يك الگو مي‌تواند به بهبود كيفيت در مديريت پروژه‌ها و به تبع آن بهبود مديريت كيفيت در پروژه‌ها منجر شود.

الزامات ایزو 10019

نیازمندی های اولین ویرایش خطوط راهنمای ISO 10019 تحت عنوان ” خطوط راهنما برای انتخاب مشاورین سیستم مدیریت كیفیت و استفاده از خدمات آنان” كه در تاریخ 15/1/2005 منتشر شده است به شرح ذیل می باشد:

  • هدف و دامنه كاربرد
  • مراجع استاندارد
  • واژگان و تعاریف
  • انتخاب یك مشاور سیستم مدیریت كیفیت
  • 4-1- ورود به فرایند انتخاب
  • 4-2- معیارهای صلاحیت مشاور
  • 4-3-ملاحظات اخلاقی
  • استفاده از خدمات مشاور سیستم مدیریت كیفیت
  • 5-1- خدمات مشاور
  • 5-2- قرارداد خدمات مشاوره
  • 5-3-ملاحظات سودمند خدمات مشاوره

ISO 10019 كه چگونگی خدمات مشاوره باید برای تحقق سیستم مدیریت كیفیت به كار گرفته شوند را تعریف می نماید.

برای نمونه تعریف اهداف و نیازمندی ها، ارزیابی اولیه، طرحریزی، طراحی و توسعه، آموزش، پیاده سازی و بهبود.

ایزو 10019 همچنین توصیه می نماید كه سازمان به منظور جلوگیری از بروز شرایط ناخواسته و ناخوشایند قبل از شروع فعالیت های مشاوره، با مشاور سیستم مدیریت كیفیت قراردادی را منعقد نماید.این قرارداد باید به طور شفاف دامنه ی كاری (شامل ستانده ها) را مشخص نماید، زمان بندی واقعی داشته و برای سازمان مقرون به صرفه باشد.این خطوط راهنما همچنین توصیه می نماید كه وقتی قرارداد منعقد می گردد فعالیت های ذیل باید بااهمیت تلقی شوند.

الف) تنظیم اهداف توافق شده قراردادی به گونه ای كه (SMART)مشخص، قابل اندازه گیری، دست یافتنی، واقعی و دارای محدوده ی زمانی باشند.

ب) تنظیم مفادی در قرارداد با جزییات توافق شده از نظر رویدادها ، خروجی ها و ارتباط طرح با تمامی ذینفعان آن.

ج) شناسایی نیازهای آموزشی كاركنان مرتبط آن چنان كه آن ها بتوانند سیستم مدیریت كیفیت را ارزیابی، نگهداری و بهبود دهند.

د) پیاده سازی طرح و پیروی آن، پایش و ارزیابی اثربخشی آن و پیاده سازی اقدامات مرتبط در موارد مقتضی،

ه) حصول اطمینان از اینكه رویدادهای توافق شده برآورده می شوند یا مجددا قابل تعریف هستند،

و) تعریف فرایندی به منظور تایید پیامدهای قرارداد .

در نتیجه ایزو 10019یكبار و برای همیشه، تمام جنبه های ضروری كه ممكن است بین سازمان و مشاور سیستم مدیریت كیفیت باعث عدم درك متقابل گردد را تشریح می نماید. همگی نكات مطرح شده با اهمیت بوده و بیانگر آن است كه مشاركت و تعهد مدیریت ارشد سازمان و انتخاب درست یك مشاور ذیصلاح عوامل كلیدی موفقیت سیستم مدیریت كیفیت به شمار می روند.

نحوه انتخاب مشاور ذیصلاح سیستم مدیریت کیفیت

براساس استاندارد ISO 10019 یك مشاور ذیصلاح باید دارای شرایط زیر باشد:

  • بااخلاق،
  • باهوش،
  • بااستعداد،
  • قاطع،
  • دارای روابط عمومی،
  • باتجربه،
  • اقتصاد گرا،
  • تسهیل كننده

به علاوه این استاندارد می خواهد که در موقع انتخاب مشاور به موارد ذیل توجه شود :

مشاور باید آشنایی كامل با استانداردهای مرتبط و فرایند صدور گواهینامه داشته و در اصول مدیریت كیفیت، روش شناسی و فنون مرتبط مهارت داشته باشد

مشاور سیستم مدیریت كیفیت باید آشنایی كافی با نیازمندی های قانونی و مقررات مرتبط با فعالیت های سازمان داشته و ازمحصولات، فرایندها و انتظارات مشتریان سازمان قبل از شروع خدمات مشاوره شناخت كافی داشته باشد.

مشاور باید درك لازم از عوامل كلیدی مرتبط با نحوه ی كاركرد محصولات سازمان را داشته باشد. همچنین صلاحیت در تجارب مدیریتی مشاور برای این كه درك نماید، سیستم مدیریت كیفیت چگونه با سیستم كلی مدیریت حاكم بر سازمان همسان گردیده و در تعامل قرارگیرد، خیلی مهم است.

یكی از عوامل مهم در انتخاب مشاور سیستم مدیریت كیفیت توانایی به كارگیری دانش و مهارت های خود در موقعیت های واقعی است. بنابراین مشاور باید دارای تجارب مرتبط مدیریتی، حرفه ای یا فنی در خدمات مشاوره باشد تا بتواند با تمام افراد ذیربط ارتباط برقرار نماید.

براساس ایزو 10019 نقش مشاور سیستم مدیریت كیفیت حین تحقق سیستم مدیریت كیفیت شامل اقداماتی به شرح زیر می باشد:

الف) تشریح مفاهیم مدیریت كیفیت به ویژه مفاهیمی كه به درك و سازگاری اصول مدیریت كیفیت می پردازد.

ب) حصول اطمینان از این كه طراحی و پیاده سازی سیستم مدیریت كیفیت با فرهنگ سازمانی و محیط تجاری مخصوص سازمان متناسب است.

پ)درگیر نمودن تمام سطوح سازمانی تاثیرگذار در تحقق سیستم مدیریت كیفیت، توصیه و حمایت سازمان به شناسایی فرایندهای مقتضی و مورد نیاز سیستم مدیریت كیفیت، تعریف توالی و تعامل فرایندها و كمك به سازمان در شناسایی مستندسازی ضروری به منظور حصول اطمینان از طرحریزی موثر آن و نظارت و كنترل بر فرایندهای سازمان،

ت) حصول اطمینان از اینكه كلیه فرایندها شناسایی شده اند و اثربخشی وكارایی آنها به منظور ترغیب سازمان برای یافتن فرصت های بهبود اندازه گیری می شوند و كمك به ترویج رویكرد فرایندی و بهبود مستمر سیستم مدیریت كیفیت در سازمان،

ث ) كمك به شناسایی نیازهای آموزشی به منظور توانمندسازی سازمان در نگهداری سیستم مدیریت كیفیت،

ج) در موارد مقتضی، كمك به سازمان در شناسایی ارتباطات بین سیستم مدیریت كیفیت و هر نوع سیستم مدیریت مرتبط (نظیرسیستم های زیست محیطی، بهداشت و ایمنی شغلی) و تسهیل یكپارچگی بین چنین سیستم هایی.

ملاحظات اخلاقی

ISO 10019 تا آنجایی كه به ملاحظات اخلاقی مرتبط هستند اهمیت این ملاحظات را برای مشاور سیستم مدیریت كیفیت به منظور جلوگیری یا بیان هرگونه تضاد منافع مشخص می نماید . مواردی مانند رازداری ، جلوگیری از ایجاد وابستگی غیرضروری به خدمات مشاوره ، عدم ارایه ی خدماتی كه مشاور صلاحیت لازم در آن موارد را ندارد ، حفظ استقلال از گواهی دهنده و بی طرفی در انتخاب سازمان گواهی دهنده.

این خطوط راهنما مكرر تاكید می نماید كه مشاور باید تخمین واقعی از هزینه ی خدمات مشاوره ی قابل ارایه داشته باشد و سازمان باید از این مورد بحرانی آگاه باشد.

آشنايي با اصطلاحات بازرگاني و گمركي1

هر كالايي كه به عنوان صادرات به گمرك اظهار مي شود صرفنظر از قيمتي كه طبق قرارداد براي آن تعيين شده به طور كلي فارغ از ارزش كالا در خارج داراي قيمتي است كه قبلا توسط مرجع رسمي دولتي تعيين شده و به صورت فهرست قيمتهاي صادراتي در اختيار گمرك , بانك و ساير سازمانها قرار مي گيرد. لذا صادر كنندگان به اين قيمتها دسترسي دارند و الزاما اظهارنامه هاي صادراتي نيز بايد با همين ارزشها تقويم گردد. اين نحوه قيمت گذاري كالاهاي صادراتي و الزام كليه صادركنندگان به رعايت ان براي اين است كه اولا صادركننده اگر مجاز به اظهار قيمت كالايي كه صادر مي كند به دلخواه باشد قطعا براي يك نوع كالا قيمتهاي مختلف به گمرك اظهار مي گردد و به اين ترتيب چنانچه قرار بر اخذ تعهد ارزي يا اخذ ماليات يا حتي تهيه آمار بازرگاني باشد هيچ كدام از اين منظورها درست برآورده نخواهد شد.

ارزش كالاي ورودي در گمرك در همه موارد عبارت است از بهاي سيف CIF (بهاي خريد كالا در مبدا به اضافه هزينه بيمه و حمل و نقل و باربندي) و كليه هزينه هاي مربوط به افتتاح اعتبار يا واريز بروات و همچنين حق استفاده از امتياز نقشه, مدل و علامت گذاري بازرگاني و ساير حقوق مشابه مربوط به كالا و ساير    هزينه هايي كه به آن كالا تا ورود به اولين دفتر گمركي تعلق مي گيرد كه از روي سياهه خريد يا ساير اسناد تسليمي صاحب كالا تعيين و براساس نرخ ارز و برابري هاي اعلام شده از طرف بانك مركزي ايران در روز تسليم اظهار نامه خواهد بود.

بارنامه به منزله سند قرارداد حمل, رسيد دريافت كالا و سند مالكيت آن است و همچنين سندي است كه زمان ادعاي خسارت از شرمت بيمه مي تواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود.

جزئيات مندرج در بارنامه بايد شامل موارد زير باشد:

شرح كالا – علائم و يا شماره هاي تجاري – نام كشتي حامل – ذكر عبارتي كه حاكي از وجود كالا در كشتي باشد – بنادر بارگيري و تخليه – نام حمل كننده كالا – نام گيرنده كالا – نام و نشاني شخصي كه ورود اجناس به اطلاع او مي رسد هزينه حمل پرداخت شده يا قابل پرداخت در مقصد مي باشد. تعداد نسخه هاي بارنامه كه به صورت اصل صادر شده است – تاريخ صدور.

اسناد مثبته گمركي بطور كلي اسنادي هستند كه مويد ورود كالا به ترتيب مجاز به كشور, انجام تشريفات قطعي گمركي در خصوص  انها و ترخيص از گمرك با صدور سند و پرداخت كليه وجوهي كه به ورود قطعي كالا تعلق مي گيرد مي باشد

منظور از اسناد نادرست , اسناد يا سياه هايي است كه در ان خصوصيات  كالا صحيح و مختصرا ذكر نشده است و صاحب كالا از عدم تصريح خصوصيات به زبان دولت اقدام و كالاي ديگري را با حقوق گمركي و سود بازرگاني و عوارض كمتر اظهار نموده باشد.

اظهاري است كه بر روي برگي كه گمرك تعيين نموده  تنظيم مي شود در اين اظهارنامه اشخاص ذينفع روش گمركي را كه بايد در مورد كالا اجرا شود ذكر مي كنند و مشخصاتي را كه از نظر گمرك براي اجراي ان روش لازم است قيد مي كنند.

عبارت است از هر نوع اظهارنامه اي كه توسط شخص مسئول وسيله حمل و نقل يا نماينده او بايد هنگام ورود يا خروج وسيله حمل ونقل به مقامات گمركي ارائه شود و حاوي مشخصات لازم در ارتباط با وسيله حمل و نقل, مسير سفر, بار, كالاهاي توشه اي و ملزومات, كاركنان و مسافرين مي باشد.

يعني هر اظهار يا اقدامي كه راجع به اطلاعات خاص مورد نياز گمرك به هر شكل كه توسط گمرك توصيه شده يا مورد قبول واقع شود.

عبارت است از يك شرح مقتضي در رابطه با مبدا كالاهاي ساخته شده كه در موقع صدور انها توسط سازنده, توليد كننده , تهيه كننده , صادر كننده يا هر شخص صلاحيتدار ديگري در فاكتور تجاري يا هر سند ديگري كه مربوط به كالاها باشد ذكر مي گردد.

سندي است بانك كه مبلغ ارز انتقال يافته جهت خريد كالا و هم ارز ريالي ان و تاريخ گشايش اعتبار ان رانشان مي دهد.

محل سرپوشيده اي است كه يك يا چند طرف ان ديوار نداشته و كالا ها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آنجا نگه داشته مي شود.

مامورين مخصوص موقع تخليه كالا از وسائط نقليه, به تدريج ريز انرا مي نويسد تا بعدا با بارنامه و مانيفست تطبيق داده شود.

سياهه خريدي است كه فروشنده از مبدا به عنوان پيشنهاد فروش, يا تعيين ارزش و شرايط فروش, صادر مي كند. اين سياهه قبل از سفارش كالا بايد به تاييد مركز تهيه و توزيع مربوطه رسد. پروفورما را پيش فاكتور نيز مي نامند.

عبارتست از روش گمركي كه به موجب ان كالاها تحت نظارت گمرك از يك وسيله حمل و نقل ورودي به يك وسيله حمل ونقل خروجي(صدور) در حوزه يك دفتر گمركي كه ان دفتر در عين حال دفتر گمركي توام براي ورود و صدور است , انتقال داده مي شود.

سندي است كه توسط گمرك تنظيم مي شود و به موجب ان اجازه داده مي شود كه كالاها به طور ترانزيت گمركي بدون پيش پرداخت حقوق و عوارض ورودي حمل شوند. و معمولا حاوي كليه مشخصات لازم براي تعيين حقوق و عوارض ورودي در مورد مقتضي و يك تعهد تضمين شده مبني بر ارائه كالا يا مهروموم گمركي و سيم و سرب دست نخورده به دفتر گمركي مقصد مي باشد.

عبارت است از مبلغ حقوق و عوارض ورودي كه موجب روش درابك مسترد مي شود.

دمپينگ عبارت است از عرضه كالا با قيمتي كمتر از هزينه نهايي توليد ان يا با استفاده از سوبسيدهاي غير عادي در يك بازار خارجي.

علاوه بر حقوق گمركي وجوهي نيز تحت عنوان سود بازرگاني طبق مصوب هيات وزيران به استناد قانون انحصار تجارت خارجي, قانون امور گمركي و قانون مقررات صادرات و واردات از برخي كالاهاي وارداتي اخذ مي شود كه به ان سود بازرگاني گفته مي شود.

فلسفه وضع سود بازرگاني جدا از حقوق گمركي صرفا به اين لحاظ بوده كه هرگاه دولت لازم بداند كه به منظور حمايت از توليدات يا صنايع كشور ميزان ان را تغيير دهد در حالي كه اگر اين وجوه كلا در قالب حقوق گمركي وصول ميشود بر طبق قانون مي بايست مجلس آن را تعيين كند لذا هر تغيير احتمالي آن مستلزم انجام مقدمات و طي تشريفات متداول و صرف زمان نسبتا زيادي بود در حالي كه اين وجوه ممكن است هر سال محتاج تغيير باشد لذا با تصويب هيات دولت, اين تغيير با سهولت انجام مي گيرد.

صورتحسابي است كه به موجب آن هزينه كالا به حساب خريدار منظور مي شود. سياهه بايد داراي موارد زير باشد:

تاريخ  – نام و نشاني خريدار و فروشنده – شماره سفارش يا قرارداد – مقدار و شرح كالا – قيمت واحد – شرح هر گونه هزينه اضافي توافق شده كه در قيمت واحد منظور نشده است – ارزش كل كالا – وزن كالا – تعداد بسته ها – علايم و شماره هاي حمل- شرايط تحويل و پرداخت.

به كالاهايي كه بدون لفاف در واگنها يا كاميونهاي اتاقدار و يا كشتي حمل مي شود فله مي گويند. كالاهايي مانند شكر, گندم , حبوبات, علوفه و از اين قبيل به صورت فله حمل مي شوند.

عبارت است از حمل كالا از يك بندر كشور به بندر ديگر و همچنين از يك گمرك به گمرك ديگر, كه از راه كشور همجوار صورت مي گيرد. براي كابوتاژ تشريفات گمركي لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد كه يكي هنگام خروج كالا از بندر يا مرز تنظيم مي شود و يكي هم هنگام ورود به گمرك مرز يا بندر .

كارنه تير سند ترانزيتي بين الملي كالا از راه زميني است كه در مبدا صادر مي شود و به موجب ان كالا از كشورهاي بين راه تا مقصد كه به طور ترانزيت عبور مي كند نيازي به انجام تشريفات ترانزيت در مرز ورودي و خروجي هر كشور نخواهد بود.

مدرك ورود موقت بين المللي است كه اگر شخص  يا شركتي كالايي به صورت ورود موقت جهت شركت در نمايشگاهها يا تاسيس نمايشگاه وارد نمايد و يا نمونه هايي براي ارائه به مشتريان وارد كند به موجب اين مدرك نيازي به انجام تشريفات گمركي مربوط به ورود موقت نخواهد داشت .

كارنه دو پاساژ در حقيقت گذرنامه وسيله حمل و نقل جاده اي است كه به عنوان ورود موقت به كشور يا كشورهايي مسافرت مي كند ممكن است براي حمل كالا اشخاص يا بعنوان اتومبيل سواري براي گردش يا انجام امري كه در نظر است موقتا براي ورود به كشوري از ان استفاده شود.

ضبط كالا در گمرك  در مواردي است كه كالا ممنوع الورود يا غير مجاز بوده با نام و مشخصات صحيح اظهار شده باشد و گمرك سه ماه به صاحب كالا فرصت داده باشد كه كالا را از كشور اعاده نمايد. ولي صاحب كالا اقدامي ننمايد در اين صورت بعد از انقضاي سه ماه مذكور كالا اصطلاحا ضبط مي شود . همچنين بعد از ضبط, به صاحب كالا دو ماه وقت داده مي شود كه اگر شكايتي دارد به دادگاه شهرستان تسليم نمايد. در غير اين صورت و گذشت دو ماه مذكور اصطلاحا كالا ضبط قطعي شده  يعني به مالكيت دولت در مي آيد.

كالاي متروكه كالايي است كه صاحب آن , آن را ترك كرده باشد يعني به هر دليل به سراغ كالا براي ترخيص نرفته يا اگر مراجعه كرده در ارائه اسناد با مداركي كه لازم است تاخير كند, مدتي كه بعد از انقضاي ان كالا متروكه مي شود. چهار ماه از تاريخ اولين قبض انبار و در فرودگاهها دو ماه است هر گاه در اين مدت اقدامي براي ترخيص نشود كالا متروكه مي شود. چنانچه صاحب كالا براي عدم مراجعه و ترخيص كالا عذر موجهي داشته باشد مي توان با تنظيم درخواست و ارائه ان به گمرك, تقاضا كند كه مدت ياد شده حداكثر چهار ماه ديگر تمديد شود.

كالاي مرجوعي يا دوباره صدور كالاهايي است كه :

1-   به عنوان واردات موقت قبلا به كشور وارد مي شوند و در پايان مهلت ورود موقت براي اعاده از كشور اظهار و تحت عنوان كالاي مرجوعي شناخته مي شوند.

2-   به دليل ممنوعيت يا غيرمجاز بودن تطبيق با استاندارد هاي اجباري ( در مورد ان دسته از كالاها كه ورودشان مستلزم رعايت استاندارد اجباري است) يا به طور كلي عدم احراز شرايط , قابل ترخيص نيستند به همين لحاظ از كشور بايد مرجوع شوند.

عبارت است از كالاهاي اختصاص يافته براي مصرف توسط مسافران و كاركنان كشتي ها, هواپيماها يا قطارها, اين كالاها ممكن است فروخته شده باشند يا نشده باشد.

معاهده و پيماني است كه كشورهاي عضو سازمان جهاني گمرك به منظور اجراي هماهنگ طبقه بندي كالاهاي تجاري به ان پيوسته اند. مفاد اين كنوانسيون از سال 1988 براي اعضا ان لازم الاجرا شده است. ايران نيز از سال 1374 رسما به اين كنوانسيون ملحق شده است و جدول تعرفه(سيستم هماهنگ شده) منظم به اين كنوانسيون را از ابتداي سال 1375 در مقررات صادرات و واردات اجرا مي كند.

اصطلاحي است كه عموما در ارتباط با كنوانسيون بين المللي براي ساده كردن و هماهنگ كردن روشهاي گمركي به كار برده مي شود. اين كنوانسيون در سال 1973 از طرف شوراي همكاري گمركي كيوتو پذيرفته شده است.

اصطلاحي است كه عموما در ارتباط با كنوانسيون گمركي در هر بار چه ا .ت .ا براي ورود موقت كالا به كار برده مي شود. اين كنوانسيون در سال 1961 از طرف شوراي همكاري گمركي در بروكسل پذيرفته شده است.

اصطلاحي است كه عموما در ارتباط با كنوانسيون بين المللي همكاري متقابل اداري به منظور پيش گيري تجسس و كيفر تخلفات گمركي به كار برده مي شود. اين كنوانسيون در سال 1977 از طرف شوراي همكاري در نايروبي پذيرفته شده است.

محفظه بزرگي است از چوب يا فلز كه اغلب حجم كفه يك كاميون بزرگ يا تريلر را فرا مي گيرد.

اظهاريه امضا شده اي است كه حاكي از مبدا ساخت كالا مي باشد. گواهي مبدا توسط صادر كننده كالا و نماينده اش تهيه مي شود ولي اين گواهي در بعضي از كشورها بايد روي فرم خاصي كه حاوي تائيد يك سازمان اداري مستقل (براي مثال اتاق بازرگاني) باشد صادر شود.

فهرست محمولات يك كشتي يا يك قطار يا يك كاروان از كاميونهايي را مي گويند كه بيشتر از يك بارنامه دارند. در فارسي مي توان آنرا فهرست كل كالا خواند كه حاوي ريز كليه برنامه هاي مربوط به محموله است. اين فهرست كل زماني عرضه مي شود كه محموله تجاري به گمرك مقصد مي رسد.

عبارت است از فهرستي از كالاهاي تشكيل دهنده  محموله بار كه در يك وسيله حمل و نقل  يا در يك واحد حمل و نقل  حمل مي شوند. مانيفست محموله بار كه به اين ترتيب حاوي مشخصات بازرگاني مربوط به كالاها از قبيل شماره هاي اسناد حمل, نام صادر كننده  و گيرنده كالا, علامت و شماره تعداد و نوع بسته بندي, مقدار و شرح كالا باشد و ممكن است به جاي اظهارنامه محوله بار به كار رود.

يعني اقدامي براي تضمين اجراي قوانين و مقرراتي كه گمرك مسئول اجراي آنهاست به عمل مي ايد.

وزن قانوني يعني وزني كه طبق قانون براي مقاصد معين تعيين شده يا ميشود. در قانون گمرك نيز اين وزن عبارت از وزن ناخالص (وزن با ظرف) Gross Weight  منهاي وزن تقريبي(اوزان ظروف در قانون گمرك مشخص شده) ظرف. وزني كه به اين ترتيب به دست مي ايد براي محاسبه حقوق گمركي و عوارض ورودي در مواردي كه اين حقوق از روي وزن اخذ مي شود به كار مي رود.

منظور وزن كالا بدون تاثير رطوبت  يا حرارت در مورد كالاهاي جاذب الرطوبت مي باشد كه در هنگام ترخيص از نامه هزينه هاي گمركي وجوهي هستند كه ميزان و چگونگي وصل انها با تصويب هيات وزيران براي تخليه , باربري , انبار داري , ازمايش, تعرفه بندي, بدرقه كالا, خدمات فوق العاده و نظاير ان تعيين و به وسيله گمرك وصول مي شود بعضي از اين هزينه ها در اظهار نامه هاب گمركي و قبل از اين هزينه ها در اظهارنامه هاي گمركي و قبل از اظهار , محاسبه و منظور مي شوند و برخي به موجب قبض درآمد و جدا از اظهارنامه وصول مي شوند.(نظير هزينه خدمات فوق العاده, هزينه ازمايش كالا, هزينه تعرفه بندي و هزينه بدرقه كالا )

آشنايي با اصطلاحات بازرگاني و گمركي2

در این بخش واژه های مستعمل و بعبارتی اصطلاحات انگلیسی و کلمات کاریردی در اعتبارات اسنادی و همچنین معاملات بین الملل را با هم مرور نموده و بدین طریق با شناخت این واژه ها هر چه بیشتر و بهتر در این راه گام بر داریم:

طرفین درگیر و سایر افراد و مؤسساتی که در این فرایند همکاری دارند :
• خریدار کالا Buyer
• فروشنده Seller
• بانک خریدار Opening Bank
• بانک فروشنده Advising Bank
• بانک پوشش دهنده اعتبار Covering Bank
• بانک معامله کننده اسناد Negotiating Bank
• شرکت حمل کننده کالا Shipping Compny
• شرکت بیمه کننده کالا Insurance Company
• متقاضی اعتبار Applicant
• باز کننده اعتبار Opener
• وارد کننده Importer
• سفارش دهنده Orderer
• ذینفع کالا Beneficiary
• صادر کننده Exporter
• سازنده کالا Manufacturer
• تهیه کننده کالا Supplier
• بانک باز کننده ا Opening Bank
• بانک صادر کننده اعتبار Issuing Bank
• بانک خریدار Buyer,s Bank
• بانک محلی Local bank
• بانک ابلاغ کننده Advising / Notifying Bank
• بانک پرداخت کننده وجه اعتبار Paying bank
• بانک تائید کننده اعتبار Confirming Bank
• نمایندگان شرکت حمل Forwarding Agents

اصطلاحات در اسناد اعتباری:

اسناد اصلی حمل :
• سیاهه Invoice
• بارنامه Bill Of Lading
• گواهی مبدا Certificate Of origin
• گواهی بیمه Certificate of Insurance

اسناد فرعی / درجه دوم :
• صورتحساب کرایه حمل Freight Invoice
• گواهی کیفیت کالا Quality Certificate
• گواهی کمیت کالا Quantity Certificate
• گواهی ضد عفونی Fumigation Certificate
• گواهی آنالایز Certificate of Analysis
• گواهی بهداشت Health certificate
• گواهی سلامت Sanitary certificate
• گواهی بازرسی کالا Inspection Certificate

اصطلاحات در بارنامه های صادره :
بارنامه دریائی Ocean Bill of Lading
بارنامه هوائی Air way Bill
بارنامه قطار/ راه آهن Rail Way bill
بارنامه های مختلط Combined Bill Of Lading
بارنامه های موقت Received for Shipment B/L
بارنامه سراسری Full set Clean B/L
بارنامه متور لنچ Nakhoda Receipt / Lanch Manifest
اسناد قابل معامله Negotiable Document
بارنامه های بار زده درکشتی On Board Bill Of Lading
کالاهای در راه Goods en Rute

اصطلاحات معمول در ظهر نویسی / پشت نویسی اسناد:
کالای اعتبارات اسنادی در واقع بعنوان وثیقه بانک بوده و بعبارتی بارنامه سند اصلی مالکیت کالا میباشد و زمانیکه خریدار کالا نسبت به واریز / تسویه اسناد واصله از بانک کارگزار اقدام نماید ( پرداخت بدهی به بانک گشایش کننده ) اسناد واصله که در واقع بنام بانک صادر گردیده ، توسط بانک ظهر نویسی شده و بنام وارد کننده انتقال مییابد و همانطوریکه در مباحث قبلی اشاره شد صاحب کالا نیز با اسناد واریز شده که به امضا و مهر مسئولین بانک ممهور گردیده نسبت به ترخیص کالای مربوطه از گمرکات کشور اقدام خواهند نمود .

معمولاً بارنامه ها را به سه نوع ظهر نویسی مینمایند :
• پشت نویسی در وجه حامل امضای سفید ( Negotiable Bill of Ladin/ Blank endorsement

• ظهر نویسی بنام شخص ( To The Order Of Consignee )

• پشت نویسی بنام بانک باز کننده ( To The Order of Bank X)